Kodak โกดัก ได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในบริษัทที่เก่าแก่มากที่สุดแห่งหนึ่งของสหรัฐฯ ทว่าเมื่อปลายปีที่แล้วเพิ่งติดอันดับจากนิตยสารฟอร์บส์ ให้เป็น 1 ใน 5 แบรนด์ที่คนอเมริกันจะ “ลืม” ชื่อนี้ในปี 2015 แต่ไม่ทันจะถึงปีที่โผออกมา โกดักก็ขอยื่นฟ้องล้มละลาย และคาดว่าต่อจากนี้ชื่อของโกดักอาจจะค่อย ๆ หายไปจากตลาด
บริษัทที่มีอายุเก่าแก่กว่า 132 ปีนี้ มีประวัติความเป็นมาน่าสนใจอย่างไร ไปดูกันเถอะ
ในยุคทศวรรษ 1970 บริษัทโกดักประสบความสำเร็จมากที่สุดในการขายฟิล์มทั้งในอุตสาหกรรมถารถ่ายภาพและอุตสาหกรรมหนัง โดยร้อยละ 90 ของฟิล์มที่ใช้ในอเมริกาเป็นของโกดัก
ชื่อเต็มของโกดักคือ อีสต์แมน โกดัก (Eastman) ชื่อต้น “อีสต์แมน” นั้นมาจากชื่อผู้ก่อตั้ง คือ จอร์จ อีสต์แมน
ที่มาของคำว่าโกดัก มาจาก จอร์จเป็นคนชอบตัว K มาก เขารู้สึกว่ามันเป็น “อักษรที่ทรงพลังที่สุด” ในบรรดาตัวอักษรในภาษาอังกฤษ เขาจึงตั้งชื่อนี้กับผลิตภัณฑ์ของเขาโดยเลือกชื่อนี้จากการเล่นต่อคำในเกมสแครบเบิลกับแม่ของเขา โดยมีเงื่อนไขว่า หนึ่ง, ชื่อนี้ต้องสั้น สอง, ใครๆ ก็ออกเสียงได้ และสาม, มันต้องเป็นชื่อที่ทำให้คนนึกถึงอย่างอื่นไม่ได้นอกจาก “โกดัก” (ซึ่งตอนที่เล่นนั้นยังไม่มีชื่อนี้)
สิ่งที่ทำให้โกดักประสบความสำเร็จอย่างมากในยุคทศวรรษ 1970 นั่นคือใช้หลักการขายแบบขายใบมีดโกน (Razor-Blade Strategy) คือขายกล้องให้ถูก แต่หวังรายได้จากการขายฟิล์ม น้ำยาเคมี และกระดาษแทน
เมื่อมองย้อนกลับไป ก็เป็นเรื่องน่าตลกดีเกี่ยวกับชะตาชีวิตของโกดัก เพราะจริง ๆ แล้ว โกดักเป็นแบรนด์แรกในตลาดที่เป็นผู้คิดค้นกล้องถ่ายรูปดิจิตอล แต่วางจำหน่ายในชื่อของ Apple โดยใช้ชื่อว่า Quick Take ออกวางจำหน่ายในปี 1994
ในปี 2007 โกดักยังครองส่วนแบ่งในตลาดกล้องในอเมริกาในลำดับที่ 4 แต่ก็เริ่มมีปัญหา เพราะคนใช้ฟิล์มน้อยลงเรื่อย ๆ จนกระทั่งประกาศล้มละลายในปีนี้ หลังจากขาดทุนอย่างต่อเนื่องมาเป็นเวลา 3 ปี
ทว่าสำหรับ โกดัก เธียเตอร์ ซึ่งเป็นสถานที่จัดงานประกาศผลรางวัลออสการ์ และอเมริกันไอดอล จะยังใช้ชื่อนี้ต่อไป